Tủ đông từ lâu đã là một phần không thể thiếu của gian bếp hiện đại. Thịt, cá, hải sản, rau củ, há cảo, chả giò và vô số món chế biến sẵn đông lạnh giúp chúng ta tiết kiệm thời gian và luôn có sẵn nguyên liệu. Tuy nhiên, quanh đồ đông lạnh vẫn còn nhiều hiểu lầm: rằng nó kém bổ dưỡng hơn đồ tươi, hay rằng cứ để ngăn đá là an toàn vĩnh viễn. Hiểu đúng về cấp đông và rã đông sẽ giúp bạn tận dụng tủ đông một cách an toàn và ngon miệng.
Đông lạnh có làm mất chất không
Đây là lo lắng phổ biến nhưng thường bị phóng đại. Quá trình cấp đông về cơ bản làm chậm gần như mọi hoạt động khiến thực phẩm hư hỏng, nhờ đó giữ được phần lớn giá trị dinh dưỡng. Với rau củ, nhiều loại được cấp đông ngay sau thu hoạch, đôi khi giữ vitamin tốt hơn cả rau để lâu ngày ở nhiệt độ phòng. Cái mất chủ yếu là về kết cấu: tinh thể đá có thể phá vỡ tế bào khiến thực phẩm mềm hơn sau khi rã, chứ không phải mất sạch dinh dưỡng như nhiều người tưởng.
Cấp đông đúng cách ngay từ đầu
Chất lượng sau rã đông phụ thuộc nhiều vào cách bạn cấp đông. Hãy chia thực phẩm thành các phần vừa đủ cho một lần dùng trước khi cho vào ngăn đá, để không phải rã đông cả khối lớn rồi cấp đông lại. Bọc kín hoặc dùng hộp đậy chặt để tránh không khí làm khô bề mặt, hiện tượng thường gọi là cháy đông. Ghi nhãn ngày cấp đông lên từng phần giúp bạn dùng theo thứ tự và không để món nào nằm quá lâu trong tủ.
Bốn cách rã đông an toàn
Rã đông là khâu nhiều rủi ro nhất nếu làm sai, vì vùng nhiệt độ ấm là nơi vi khuẩn sinh sôi mạnh. Có vài cách an toàn để lựa chọn tùy thời gian bạn có.
- Rã trong ngăn mát tủ lạnh: an toàn nhất, giữ thực phẩm ở nhiệt độ thấp suốt quá trình; cần lên kế hoạch trước vì khá lâu.
- Rã bằng nước lạnh: cho thực phẩm vào túi kín rồi ngâm trong nước lạnh, thay nước định kỳ; nhanh hơn nhưng cần để mắt.
- Rã bằng lò vi sóng: tiện khi gấp, nhưng nên nấu ngay sau đó vì một số phần có thể đã bắt đầu chín.
- Nấu trực tiếp từ trạng thái đông: phù hợp với rau củ đông lạnh và một số món, đỡ phải rã trước.
Sai lầm rã đông cần tránh
Sai lầm phổ biến nhất là để thực phẩm rã đông ở nhiệt độ phòng, chẳng hạn đặt miếng thịt trên bàn bếp suốt buổi sáng. Bề mặt ngoài ấm lên và bước vào vùng nhiệt độ vi khuẩn phát triển mạnh trong khi bên trong vẫn còn đá. Đây là nguyên nhân tiềm ẩn của nhiều ca rối loạn tiêu hóa. Tốt nhất hãy lên kế hoạch trước và dùng tủ lạnh, hoặc chọn cách rã nhanh có kiểm soát thay vì để mặc ngoài không khí.
Vì sao không nên cấp đông lại tùy tiện
Một nguyên tắc quan trọng là hạn chế cấp đông lại thực phẩm đã rã đông hoàn toàn, đặc biệt là thịt cá sống. Mỗi vòng rã rồi đông lại làm kết cấu xuống cấp thêm và tạo cơ hội cho vi khuẩn tích lũy. Đây chính là lý do nên chia nhỏ khẩu phần ngay từ đầu: bạn chỉ rã đúng lượng cần dùng. Nếu đã rã và nấu chín, bạn có thể cấp đông phần chín đó để dùng sau, nhưng đừng quay vòng đồ sống nhiều lần.
Tổ chức tủ đông để dùng hiệu quả
Một tủ đông gọn gàng giúp bạn dùng đồ hợp lý hơn nhiều. Hãy phân khu rõ ràng: thịt một ngăn, hải sản một ngăn, rau củ và món chế biến sẵn một ngăn. Dán nhãn ngày và tên giúp bạn áp dụng nguyên tắc dùng đồ cũ trước. Thỉnh thoảng nên kiểm kê để phát hiện những món bị đẩy vào sâu và lãng quên. Đồ đông lạnh để được lâu, nhưng chất lượng vẫn giảm dần theo thời gian, nên đừng coi tủ đông là nơi cất giữ vô thời hạn.
Khi được cấp đông và rã đông đúng cách, thực phẩm đông lạnh là một giải pháp tuyệt vời cho cuộc sống bận rộn: giữ được dinh dưỡng, giảm lãng phí và luôn sẵn sàng. Chỉ cần ghi nhớ vài nguyên tắc về chia phần, ghi nhãn, rã đông an toàn và không quay vòng đồ sống, bạn sẽ khai thác tối đa chiếc tủ đông của mình mà vẫn bảo đảm an toàn cho cả gia đình.
