Chọn nhầm miếng thịt kém tươi hay con cá đã ươn không chỉ mất tiền mà còn ảnh hưởng sức khỏe cả nhà. Bài này giúp bạn nhận biết thịt, cá tươi bằng mắt, mũi và tay, rồi bảo quản đúng từ lúc rời chợ đến khi cất tủ, để giữ trọn độ ngon.
Nhận biết thịt tươi
Màu sắc
Thịt heo tươi có màu hồng đến đỏ nhạt, mỡ trắng ngà. Thịt bò tươi đỏ tươi đến đỏ sẫm, không xám xanh. Bề mặt hơi bóng ẩm tự nhiên, không nhớt, không rỉ nước nhiều.
Mùi và độ đàn hồi
Thịt tươi có mùi nhẹ đặc trưng, không chua, không tanh gắt. Ấn ngón tay vào, thịt tươi lún rồi đàn hồi trở lại; nếu vết lõm giữ nguyên, thịt đã để lâu hoặc bơm nước.
Nhận biết cá tươi
Cá tươi có mắt trong và hơi lồi, mang đỏ tươi, thân chắc, vảy bám chặt. Ấn vào thịt cá thấy đàn hồi. Cá ươn có mắt đục lõm, mang thâm nhợt, bụng mềm nhão, mùi tanh nồng khó chịu. Với cá cắt khúc, nhìn phần thịt còn hồng, không rỉ dịch vàng.
Thứ tự đi mua hợp lý
Mua đồ khô và rau trước, thịt cá để sau cùng ngay trước khi về, nhằm rút ngắn thời gian đồ dễ hỏng ở nhiệt độ thường. Vi khuẩn sinh sôi mạnh trong khoảng 5-60°C, nên mỗi phút để ngoài trời nóng đều đáng kể. Nếu đi xa, mang theo túi giữ nhiệt hoặc một viên đá gel.
Ví dụ thực tế
Chị đi chợ mua ba lạng thịt bò, một con cá và mớ rau cho bữa tối và hôm sau. Về nhà, phần thịt bò dùng tối nay cho vào hộp để ngăn mát dưới cùng; con cá làm sạch, chia hai phần, một phần nấu ngay, một phần bọc kín cấp đông. Nhờ chia nhỏ và cấp đông sớm ngay khi còn tươi, phần để dành vẫn ngon khi rã đông, thay vì để cả khối trong ngăn mát rồi hỏng dần.
Bảo quản đúng khi về nhà
Dùng trong 1-2 ngày
Để ngăn mát, trong hộp kín, đặt tầng dưới cùng để nước không rớt xuống đồ khác.
Để dành lâu hơn
Cấp đông ngay khi còn tươi, đừng chờ đến lúc gần hỏng mới đông. Chia khẩu phần vừa một bữa để không phải rã đông rồi đông lại nhiều lần, vì mỗi lần như vậy làm giảm chất lượng và tăng nguy cơ vi khuẩn.
Lỗi thường gặp và cách sửa
- Chọn thịt bóng loáng bất thường: có thể do phun nước hoặc phụ gia. Cách sửa: ưu tiên chỗ bán uy tín, sờ thấy nhớt thì bỏ qua.
- Để thịt cá trong cốp xe nóng cả buổi: vi khuẩn tăng nhanh. Cách sửa: về thẳng nhà, dùng túi giữ nhiệt.
- Rửa thịt gà dưới vòi nước mạnh: làm bắn vi khuẩn ra bồn và xung quanh. Cách sửa: nấu chín kỹ diệt khuẩn tốt hơn rửa; nếu rửa thì nhẹ nhàng và vệ sinh bồn sau đó.
- Đông lại phần đã rã đông: giảm chất lượng, tăng rủi ro. Cách sửa: chia khẩu phần trước khi đông.
- Dùng chung thớt cho đồ sống và chín: nhiễm khuẩn chéo. Cách sửa: tách riêng hai thớt.
Các bước thực hiện
- Kiểm tra màu, mùi, độ đàn hồi trước khi mua.
- Mua thịt cá cuối buổi, về nhà sớm.
- Chia khẩu phần vừa một bữa.
- Phần dùng ngay để ngăn mát dưới cùng, phần để dành cấp đông sớm.
- Ghi ngày lên gói đông để dùng theo thứ tự.
Kết luận
Chọn đúng và bảo quản đúng là hai nửa của một việc: giữ thực phẩm an toàn và ngon. Lần đi chợ tới, hãy thử kiểm tra mắt cá và độ đàn hồi của thịt trước khi trả tiền, rồi chia khẩu phần ngay khi về nhà.
Câu hỏi thường gặp
Thịt có màu hơi sẫm ở siêu thị có phải đã hỏng?
Không hẳn. Thịt bò tiếp xúc không khí lâu có thể sẫm màu mà vẫn dùng được nếu không có mùi lạ và không nhớt. Hãy dựa thêm vào mùi và độ đàn hồi.
Có nên rửa thịt trước khi cấp đông?
Không cần thiết. Nước còn đọng dễ tạo tinh thể đá và làm thịt bở. Cứ chia phần, bọc kín rồi đông; rửa và sơ chế khi chuẩn bị nấu.
Cá mua về chưa nấu ngay thì làm sao?
Làm sạch, để ráo, bọc kín và cấp đông càng sớm càng tốt. Cá rất nhanh xuống chất nếu chỉ để ngăn mát quá một ngày.
Làm sao biết đồ đông đã hỏng?
Nếu có mùi ôi khi rã đông, đổi màu bất thường hoặc từng bị rã đông rồi đông lại nhiều lần, nên bỏ. Cháy đông (khô, xỉn màu bề mặt) không nguy hiểm nhưng làm giảm vị.
Tham khảo
Nguyên tắc an toàn thực phẩm của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) và Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO). Phần nhận biết tươi ngon dựa trên kinh nghiệm đi chợ và sơ chế thực tế.
