Gạo, mì, các loại đậu, bột, gia vị, đồ hộp, snack… là những thứ gần như nhà nào cũng có. Chúng tiện lợi vì để được lâu, nhưng “để được lâu” không có nghĩa là “để mãi không hỏng”. Nếu bảo quản sai cách, thực phẩm khô vẫn có thể bị mọt, ẩm mốc, hôi dầu hoặc mất chất. Một gian bếp được tổ chức tốt sẽ giúp bạn giữ đồ ăn tươi lâu hơn, dễ tìm hơn và hạn chế tối đa lãng phí.
Nguyên tắc nền tảng: khô, mát, tối và kín
Hầu hết kẻ thù của thực phẩm khô đều xoay quanh bốn yếu tố: độ ẩm, nhiệt độ, ánh sáng và không khí. Độ ẩm tạo điều kiện cho mốc và mọt phát triển. Nhiệt độ cao đẩy nhanh quá trình ôi dầu, nhất là với các loại hạt và bột. Ánh sáng làm phân hủy một số vitamin và khiến dầu trong sản phẩm xuống cấp. Không khí mang theo oxy và độ ẩm tiếp xúc trực tiếp với thực phẩm. Vì vậy, nguyên tắc chung là cất giữ nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng và đựng trong hộp đậy kín.
Chọn vị trí cất giữ hợp lý trong bếp
Không phải vị trí nào trong bếp cũng phù hợp để trữ đồ khô. Tránh để sát bếp nấu, lò nướng hay nồi cơm điện vì những nơi này tỏa nhiệt liên tục. Cũng nên tránh tủ phía dưới bồn rửa vì khu vực này thường ẩm và có nguy cơ rò nước. Lý tưởng nhất là một tủ kệ ở nơi thoáng, cách xa nguồn nhiệt và nguồn ẩm. Nếu nhà bạn ở vùng khí hậu nóng ẩm, hãy cân nhắc đặt một gói hút ẩm trong tủ và kiểm tra định kỳ.
Sang chiết và đựng đúng hộp
Bao bì gốc của nhiều sản phẩm chỉ là túi nilon mỏng, một khi đã mở thì rất khó kín hơi trở lại. Đầu tư vào các hộp đựng có nắp kín bằng thủy tinh hoặc nhựa an toàn thực phẩm là cách hiệu quả để kéo dài tuổi thọ đồ khô. Khi sang chiết, hãy dán nhãn ghi tên sản phẩm và hạn sử dụng để không bị quên. Riêng với các loại bột và ngũ cốc, hộp kín còn giúp ngăn côn trùng và mùi lạ từ môi trường xâm nhập.
Quản lý theo nguyên tắc “vào trước, ra trước”
Một sai lầm phổ biến là mua đồ mới rồi xếp chồng lên đồ cũ, khiến những món mua trước bị đẩy vào sâu và quên lãng cho đến khi hết hạn. Hãy áp dụng nguyên tắc hàng vào trước thì dùng trước: mỗi lần mua sắm, đưa sản phẩm mới ra phía sau và đẩy sản phẩm cũ lên phía trước. Thói quen đơn giản này giúp bạn xoay vòng kho thực phẩm một cách tự nhiên và giảm hẳn số đồ bị bỏ đi vì quá hạn.
Lưu ý riêng cho từng nhóm thực phẩm
- Gạo và các loại đậu: dễ bị mọt, nên đựng kín và có thể cho vài lá nguyệt quế hoặc tép tỏi khô để xua côn trùng tự nhiên.
- Bột mì, bột năng: hút ẩm mạnh, cần hộp thật kín và dùng trong thời gian hợp lý sau khi mở.
- Các loại hạt, ngũ cốc nhiều dầu: dễ ôi, nên mua lượng vừa đủ và có thể trữ ngăn mát nếu dùng chậm.
- Gia vị khô: mất hương nhanh khi tiếp xúc không khí, nên đựng lọ nhỏ, đậy kín sau mỗi lần dùng.
- Đồ hộp: để nơi khô, tránh han gỉ; khi mở mà chưa dùng hết phải chuyển sang hộp khác cất tủ lạnh.
Kiểm tra định kỳ và xử lý sớm
Mỗi tháng một lần, hãy dành ít phút rà soát kho đồ khô. Lắc nhẹ các hộp ngũ cốc để phát hiện mọt, ngửi thử các loại hạt xem có mùi dầu ôi, kiểm tra hạn sử dụng những món lâu ngày chưa động đến. Phát hiện sớm một hộp bị mọt giúp bạn xử lý kịp thời trước khi chúng lây sang các hộp khác. Đây cũng là dịp để bạn lên kế hoạch nấu nướng tận dụng những món sắp đến hạn.
Một gian bếp được tổ chức khoa học không đòi hỏi nhiều tiền hay không gian, mà chủ yếu là sự đều đặn trong thói quen. Khi mọi thứ có chỗ rõ ràng, được đậy kín và xoay vòng hợp lý, bạn sẽ ngạc nhiên vì lượng thực phẩm tiết kiệm được, đồng thời bữa cơm gia đình cũng an toàn và ngon miệng hơn.
