Nếu rau héo nhanh, thịt có mùi dù còn hạn, hoặc sữa chua nhanh chua, vấn đề thường không nằm ở tủ lạnh mà ở cách bạn xếp đồ vào tủ. Bài viết này chỉ cho bạn đặt đúng loại thực phẩm vào đúng ngăn theo nhiệt độ thực tế của tủ, nhờ đó đồ ăn tươi lâu hơn, hạn chế vi khuẩn lây chéo và bớt phải đổ bỏ.
Vì sao vị trí trong tủ lạnh lại quan trọng
Nhiều người nghĩ trong tủ lạnh chỗ nào cũng lạnh như nhau. Thực tế nhiệt độ chênh nhau khá rõ. Không khí lạnh nặng nên chìm xuống dưới, vì vậy ngăn dưới cùng và phía trong sát thành tủ thường lạnh nhất. Cánh cửa là nơi ấm nhất và dao động nhiều nhất vì bị mở ra đóng vào liên tục.
Cơ quan an toàn thực phẩm ở nhiều nước khuyến nghị giữ ngăn mát ở mức từ 0 đến 4 độ C và ngăn đông ở khoảng âm 18 độ C. Khoảng 5 đến 60 độ C được xem là vùng nhiệt nguy hiểm, nơi vi khuẩn sinh sôi nhanh nhất. Xếp đồ đúng ngăn giúp mỗi loại thực phẩm nằm ở nhiệt độ phù hợp nhất với nó.
Sắp xếp theo từng khu vực
Cánh cửa: đồ ít nhạy cảm với nhiệt
Đây là chỗ ấm và dao động nhất, nên chỉ để những thứ chịu được nhiệt lên xuống: nước ngọt, tương ớt, nước mắm, mù tạt, mứt. Nhiều người quen đặt sữa và trứng ở cửa, nhưng đó lại là hai thứ cần ổn định nhiệt, nên đưa vào trong sẽ tốt hơn.
Ngăn trên: đồ ăn liền và thức ăn thừa
Ngăn trên có nhiệt tương đối đều. Để đồ đã nấu chín, thức ăn thừa đậy kín, sữa chua, đồ ăn liền. Đặt ở đây vừa dễ thấy vừa tránh bị nước từ đồ sống nhỏ xuống.
Ngăn giữa: sữa, trứng, phô mai
Đây là vùng nhiệt ổn định, hợp với sữa tươi, trứng, các loại phô mai và đồ đã mở nắp cần dùng sớm.
Ngăn dưới cùng: thịt, cá sống
Đây là ngăn lạnh nhất và cũng là nơi bắt buộc để thịt, cá, hải sản sống. Lý do quan trọng: nếu nước từ thịt cá rỉ ra, nó sẽ không chảy xuống các thực phẩm khác. Luôn đặt thịt cá trong hộp kín hoặc khay có viền để hứng nước.
Ngăn rau củ: giữ độ ẩm
Ngăn kéo dưới cùng thường có nắp điều chỉnh độ ẩm. Rau lá cần độ ẩm cao, trong khi nhiều loại quả lại thích khô thoáng hơn. Không rửa rau trước khi cất vì nước đọng làm rau nhanh úng.
Bảng thời gian bảo quản tham khảo trong ngăn mát
| Thực phẩm | Thời gian gợi ý |
| Thịt, cá sống | 1 đến 2 ngày |
| Thịt đã nấu chín | 3 đến 4 ngày |
| Trứng còn vỏ | 3 đến 5 tuần |
| Sữa tươi đã mở | Theo hạn, dùng nhanh sau khi mở |
| Rau lá | 3 đến 7 ngày |
| Đồ ăn thừa | 3 đến 4 ngày |
Đây là mốc tham khảo trong điều kiện tủ đủ lạnh và thực phẩm còn tươi khi cho vào. Khứu giác và mắt vẫn là công cụ cuối cùng: có mùi lạ, nhớt, đổi màu thì bỏ.
Ví dụ thực tế
Một gia đình hay than thở thịt bò mua về hôm trước, hôm sau đã có mùi dù để tủ lạnh. Hỏi ra mới biết họ để nguyên túi nilon siêu thị trên ngăn trên cùng, gần cửa. Sau khi chuyển thịt xuống ngăn dưới cùng, cho vào hộp kín, và hạ nhiệt độ tủ xuống mức 3 độ C, thịt giữ được tươi trọn hai ngày như mong đợi. Không tốn thêm đồng nào, chỉ là đổi chỗ.
Những lỗi thường gặp và cách khắc phục
Nhồi tủ quá đầy. Khí lạnh không lưu thông được, có chỗ vẫn ấm. Chừa khoảng trống giữa các món để hơi lạnh luồn qua.
Để thịt sống ở ngăn trên. Nước rỉ xuống làm nhiễm khuẩn đồ chín bên dưới. Luôn để thịt cá ở ngăn dưới cùng, trong hộp kín.
Cho đồ nóng vào tủ ngay. Làm tăng nhiệt cả ngăn, ảnh hưởng món khác. Để nguội bớt ở nhiệt độ phòng trong khoảng dưới hai tiếng rồi mới cất.
Đặt sữa và trứng ở cửa. Nhiệt dao động làm giảm hạn dùng. Đưa vào ngăn giữa ổn định hơn.
Không bao giờ vệ sinh tủ. Nước rỉ và vụn thức ăn tích tụ thành ổ vi khuẩn và mùi. Lau ngăn kéo định kỳ.
Các bước hành động
- Kiểm tra nhiệt độ tủ, đặt ngăn mát ở mức 0 đến 4 độ C.
- Chuyển thịt cá sống xuống ngăn dưới cùng, cho vào hộp kín có viền.
- Đưa sữa, trứng vào ngăn giữa thay vì để ở cửa.
- Dồn đồ ăn thừa lên ngăn trên, đậy kín và ghi ngày.
- Không rửa rau trước khi cất vào ngăn rau củ.
- Chừa khoảng trống cho khí lạnh lưu thông, đừng nhồi đầy.
- Lau và kiểm tra tủ mỗi một đến hai tuần, bỏ đồ quá hạn.
Kết luận
Sắp xếp tủ lạnh đúng cách không cần tủ đắt tiền, chỉ cần hiểu chỗ nào lạnh, chỗ nào ấm và đặt đúng món vào đúng ngăn. Ngay hôm nay, hãy dành mười phút xếp lại tủ theo hướng dẫn trên và dán một mảnh giấy nhỏ ghi ngày cho đồ ăn thừa. Bạn sẽ thấy đồ ăn tươi lâu hơn rõ rệt trong tuần này.
Câu hỏi thường gặp
Nên đặt nhiệt độ tủ lạnh bao nhiêu là hợp lý?
Ngăn mát nên ở khoảng 0 đến 4 độ C, ngăn đông khoảng âm 18 độ C. Nếu tủ chỉ hiển thị mức số từ 1 đến 5, hãy dùng nhiệt kế nhỏ đặt trong tủ để kiểm tra thực tế.
Có nên để cơm và thức ăn còn nóng vào tủ ngay không?
Không nên cho vào lúc còn bốc hơi nóng vì làm tăng nhiệt cả ngăn. Nhưng cũng đừng để ngoài quá lâu. Nguyên tắc chung là không để thức ăn ở nhiệt độ phòng quá hai tiếng.
Vì sao rau bỏ tủ lạnh vẫn nhanh héo?
Thường do rau bị rửa ướt trước khi cất, hoặc để lẫn với quả sinh khí ethylene như chuối, táo làm rau già nhanh. Hãy để rau khô ráo trong túi hoặc hộp có lỗ thoáng.
Tủ lạnh có mùi thì xử lý thế nào?
Bỏ hết đồ quá hạn, lau sạch các ngăn, rồi đặt một hộp bột nở hoặc vài lát chanh để khử mùi. Mùi dai dẳng thường báo hiệu có món đã hỏng ẩn đâu đó.
Nguồn tham khảo
Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế Việt Nam); Cơ quan Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Hoa Kỳ (FDA); Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) với khuyến cáo Năm chìa khóa an toàn thực phẩm.
