Cách chọn thịt cá tươi khi đi chợ và siêu thị

Chọn nhầm miếng thịt hay con cá không tươi không chỉ mất tiền mà còn ảnh hưởng sức khỏe cả nhà. Bài viết này giúp bạn nhận biết thịt cá tươi bằng ba giác quan đơn giản: mắt nhìn, mũi ngửi, tay ấn, cộng với cách giữ lạnh trên đường về để độ tươi không mất đi trước khi kịp nấu.

Nguyên tắc chung trước khi chọn

Thịt cá tươi là thứ vừa được giết mổ hoặc đánh bắt và luôn được giữ lạnh liên tục. Điều quan trọng nhất không chỉ là miếng thịt trông ra sao, mà là nó đã nằm ở nhiệt độ nào và bao lâu. Một miếng thịt đẹp nhưng bày ngoài trời nắng vài tiếng còn kém an toàn hơn miếng bình thường được ướp lạnh đúng cách. Vì vậy hãy ưu tiên nơi bán có tủ mát, quầy đá, và lượng khách mua đông để hàng quay vòng nhanh.

Cách nhận biết thịt heo, bò, gà tươi

Nhìn màu sắc

Thịt heo tươi có màu hồng nhạt đến hồng tươi, mỡ trắng trong. Thịt bò tươi màu đỏ tươi đến đỏ sẫm, thớ mịn. Thịt gà tươi có da vàng nhạt tự nhiên hoặc trắng hồng, không có mảng bầm tím. Cần cảnh giác với thịt màu quá đỏ rực hoặc quá bóng bất thường.

Ngửi mùi

Thịt tươi có mùi rất nhẹ, gần như không mùi hoặc mùi thịt tự nhiên. Bất kỳ mùi chua, mùi tanh nồng, hay mùi amoniac đều là dấu hiệu nên bỏ qua.

Ấn tay

Ấn nhẹ ngón tay vào miếng thịt, nếu vết lõm đàn hồi trở lại nhanh là thịt còn tươi. Nếu vết lõm giữ nguyên, thịt nhão hoặc chảy nước nhớt, đó là thịt đã để lâu.

Cách nhận biết cá và hải sản tươi

Mắt và mang

Cá tươi có mắt trong, hơi lồi, không đục. Vạch mang lên xem: mang đỏ tươi là dấu hiệu tốt, mang thâm xám hoặc nhợt là cá đã cũ.

Thân và vảy

Thân cá tươi săn chắc, ấn vào đàn hồi, vảy bám chặt và bóng. Cá ươn thường mềm oặt, bụng dễ vỡ, vảy bong tróc.

Mùi

Cá tươi có mùi biển hoặc mùi nước nhẹ. Mùi tanh gắt, mùi khai là cá đã bắt đầu phân hủy. Với tôm, chọn con vỏ trong, đầu dính chặt thân, không bị đen đầu.

Bảng so sánh nhanh tươi và không tươi

Giữ lạnh trên đường về nhà

Chọn được đồ tươi mới xong một nửa việc. Đoạn đường từ chợ về nhà, nhất là trời nắng nóng, là lúc thực phẩm dễ rơi vào vùng nhiệt nguy hiểm. Hãy mua thịt cá ở chặng cuối, mang theo túi giữ nhiệt hoặc túi đá, và về nhà cất tủ càng sớm càng tốt. Không để túi thịt cá trong cốp xe kín dưới nắng.

Ví dụ thực tế

Một người nội trợ kể luôn mua cá ở sạp đầu chợ vì tiện đường, nhưng cá hay bị bở khi nấu. Sau khi để ý, chị nhận ra sạp đó bày cá trên bàn không có đá, phơi gần lối đi nắng. Chị chuyển sang sạp có ướp đá dày, chọn con mắt trong mang đỏ, và mang túi đá nhỏ theo. Từ đó cá về đến nhà vẫn cứng thân, nấu lên thịt chắc hẳn.

Những lỗi thường gặp và cách khắc phục

Chỉ nhìn màu mà bỏ qua mùi. Màu có thể bị đánh lừa bằng ánh đèn hoặc phụ gia. Luôn ngửi trước khi quyết định.

Mua thịt cá đầu buổi đi chợ rồi xách vòng vòng. Thực phẩm bị ấm dần suốt buổi. Hãy mua đồ tươi sống ở chặng cuối cùng.

Ham rẻ cuối buổi chợ. Đồ hạ giá cuối ngày thường đã phơi lâu. Cân nhắc kỹ, ưu tiên độ tươi hơn giá.

Để chung thịt cá sống với rau, đồ ăn liền trong cùng túi. Nước rỉ gây nhiễm chéo. Gói riêng thịt cá trong túi kín.

Các bước hành động

• Chọn nơi bán có tủ mát hoặc quầy đá, hàng quay vòng nhanh.
• Kiểm tra đủ ba giác quan: nhìn màu, ngửi mùi, ấn tay.
• Với cá, xem mắt trong và mang đỏ trước khi mua.
• Mua thịt cá ở chặng cuối buổi đi chợ.
• Mang túi giữ nhiệt hoặc túi đá khi trời nóng.
• Gói riêng đồ sống, không để chung rau và đồ chín.
• Về nhà cất tủ ngay, dùng trong một đến hai ngày hoặc cấp đông.

Kết luận

Chọn thịt cá tươi là kỹ năng ai cũng học được chỉ trong vài lần đi chợ có ý thức. Lần tới, hãy áp dụng quy tắc ba giác quan và mang theo một túi đá nhỏ. Đó là thay đổi nhỏ nhưng bảo vệ trực tiếp bữa ăn và sức khỏe gia đình bạn.

Câu hỏi thường gặp

Thịt đông lạnh có kém tươi hơn thịt bán ngoài không?

Không hẳn. Thịt được cấp đông nhanh ngay sau giết mổ có thể giữ chất lượng tốt và an toàn hơn thịt bày ngoài nhiệt độ phòng lâu giờ. Vấn đề nằm ở việc giữ lạnh liên tục, không phải đông hay không đông.

Làm sao biết cá đã bị rã đông rồi cấp đông lại?

Cá bị rã rồi đông lại thường có tinh thể đá lớn, thịt bở, mất độ đàn hồi, đôi khi đọng nhiều nước hồng trong khay. Nên tránh mua loại này.

Thịt đổi màu hơi sẫm trong tủ lạnh có phải đã hỏng không?

Không nhất thiết. Thịt bò tiếp xúc không khí có thể sẫm màu do phản ứng tự nhiên mà vẫn ăn được. Hãy dựa vào mùi và độ nhớt để quyết định, đó mới là dấu hiệu đáng tin.

Có nên rửa thịt gà dưới vòi nước trước khi nấu?

Nhiều cơ quan an toàn thực phẩm khuyến cáo không nên, vì nước bắn có thể phát tán vi khuẩn ra bồn rửa và bề mặt xung quanh. Nấu chín kỹ mới là cách diệt khuẩn hiệu quả.

Nguồn tham khảo

Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế Việt Nam); Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (USDA); Cơ quan Tiêu chuẩn Thực phẩm Anh (Food Standards Agency).